Steeds meer gemeenten en culturele instellingen willen beter inzicht krijgen in hun bereik, cultuurparticipatie en potentiële doelgroepen. Daarbij volstaat een analyse op gemeentelijk niveau vaak niet. Wijken en buurten verschillen onderling sterk in bevolkingssamenstelling, leefstijl, opleidingsniveau, inkomenssituatie en culturele betrokkenheid. Juist deze lokale verschillen bieden aanknopingspunten voor gerichter cultuurbeleid en effectievere cultuurparticipatieprogramma’s.
Bureau Lahaut ondersteunt gemeenten en culturele instellingen bij het in kaart brengen van cultuurparticipatie, publieksbereik en latente doelgroepen op wijk- en buurtniveau. Door publieksdata te combineren met sociaaldemografische gegevens, leefstijlprofielen, beleidsinformatie en bestaande onderzoeken ontstaat een gedetailleerd beeld van waar kansen liggen voor cultuurparticipatie, talentontwikkeling en publieksverbreding.
Casus: GIGANT Apeldoorn
Een van de opdrachtgevers waarvoor Bureau Lahaut een cultuurparticipatieonderzoek uitvoert, is GIGANT. Het onderzoek ondersteunt de verdere ontwikkeling van het programma Kunst in de Wijken, waarmee GIGANT kunst en cultuur dichter bij inwoners wil brengen.
Van ervaringen naar data
Het onderzoek richt zich op de vraag waar in Apeldoorn kansen liggen om cultuurparticipatie verder te versterken.
Bureau Lahaut combineert hiervoor verschillende databronnen, waaronder:
- publieks- en deelnemersdata van GIGANT;
- sociaaldemografische gegevens van het CBS;
- wijk- en buurtinformatie van de gemeente Apeldoorn;
- gegevens uit de Leefbaarometer van BZK;
- leefstijlprofielen;
- eerdere onderzoeken naar cultuurparticipatie;
- relevante beleidsdocumenten en literatuur.
Door deze gegevens samen te brengen, ontstaat een gedetailleerd beeld van de verschillende wijken en dorpen binnen de gemeente.
Niet alleen kijken naar het huidige publiek
Een belangrijk uitgangspunt van het onderzoek is dat niet alleen wordt gekeken naar het huidige bereik van GIGANT. Juist de vraag waar potentieel aanwezig is, staat centraal.
Welke wijken kennen relatief weinig deelname aan culturele activiteiten? Waar wonen inwoners die op basis van leeftijd, opleidingsniveau, leefstijl of andere kenmerken mogelijk wel interesse hebben in cultuur? En welke gebieden bieden kansen voor talentontwikkeling of nieuwe vormen van cultuurparticipatie?
Door deze vragen te beantwoorden, ontstaat een beter inzicht in zogenoemde latente doelgroepen: inwoners die momenteel nog niet deelnemen, maar voor wie het aanbod mogelijk wel relevant kan zijn.
Cultuurparticipatie als onderdeel van wijkontwikkeling
Cultuur speelt een belangrijke rol in leefbaarheid, ontmoeting, talentontwikkeling en sociale verbinding. Gemeenten en culturele instellingen zoeken daarom steeds vaker naar manieren om cultuur dichter bij inwoners te organiseren en beter aan te laten sluiten bij lokale behoeften.
Onderzoek als basis voor toekomstig beleid
Op basis van bestaande data en deskresearch worden kansen, aandachtspunten en mogelijke prioritaire gebieden in kaart gebracht.
De resultaten bieden waardevolle inzichten voor zowel GIGANT als de gemeente Apeldoorn bij het verder ontwikkelen van wijkgericht cultuurbeleid, het bereiken van nieuwe doelgroepen en het stimuleren van actieve cultuurparticipatie.
Voor Bureau Lahaut vormt dit onderzoek een mooi voorbeeld van hoe kwantitatieve data-analyse kan worden ingezet om culturele vraagstukken op lokaal niveau beter te begrijpen en te onderbouwen.
Van analyse naar actie
Op basis van de opgedane inzichten kan een vervolgonderzoek worden uitgevoerd onder inwoners in geselecteerde gebieden. Daarbij wordt onderzocht in hoeverre bewoners deelnemen aan kunst- en cultuuractiviteiten, welke interesse er bestaat onder niet-deelnemers, welke drempels deelname belemmeren en welke vormen van aanbod het beste aansluiten bij hun behoeften.
Door de resultaten van beide onderzoeksfasen te combineren, ontstaat niet alleen inzicht in waar potentieel aanwezig is, maar ook in hoe culturele instellingen en gemeenten dit potentieel kunnen activeren. Daarmee biedt het onderzoek concrete aanknopingspunten voor cultuurbeleid, talentontwikkeling en wijkgerichte cultuurparticipatie.