Bureau Lahaut verricht een diepgaande analyse naar de spreiding van podiumkunsten

Bureau Lahaut verricht een diepgaande analyse naar de spreiding van podiumkunsten

Raad voor Cultuur opdrachtgever Bureau Lahaut

Over de data-analyse

Bureau Lahaut heeft voor het laatste advies van de Raad voor Cultuur ‘Toegang tot cultuur op weg naar een nieuw bestel in 2029’ een data-analyse uitgevoerd. Hiervoor hebben wij gebruik gemaakt van de zogeheten ‘speellijstenapplicatie’ van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW). Deze applicatie bevat een uitgebreide database met informatie over iedere voorstelling of concert georganiseerd door BIS-podiumkunstinstellingen. De database omvat gegevens zoals het aantal bezoekers per voorstelling, het type productie, de locatie (podium, festival, enzovoort), en de gemeente (plaatsnaam, postcode, enzovoort).

De data-analyse biedt inzicht in de geografische spreiding van de voorstellingen en de verdeling over verschillende soorten podia. Deze analyse diende als het startpunt voor een verkenning naar de mogelijkheden en beperkingen van een beter afgestemde spreiding van voorstellingen. Het doel is om de toegankelijkheid van cultuur in heel Nederland te verbeteren. De resultaten van de data-analyse dienen ook als waardevolle input voor de Raad voor Cultuur, om een beter begrip te krijgen van de culturele situatie en mogelijkheden in het hele land.

Het advies van de Raad voor Cultuur

Volgens de Raad voor Cultuur hebben mensen in Nederland geen gelijke toegang tot cultuur. Het aanbod van cultuur verschilt namelijk sterk per regio. Ook hebben kunstenaars of cultuurinstellingen nog niet overal gelijke kans op financiële ondersteuning. Uit het culturele en creatieve veld klinkt de roep om verandering.

De Raad voor Cultuur heeft daarom op verzoek van de staatssecretaris van Cultuur en Media op 26 januari het rapport ‘Toegang tot cultuur; op weg naar een nieuw bestel in 2029’ uitgebracht.

Met het rapport beoogt de raad om de overheidsfinanciering zo veel mogelijk te laten bijdragen aan een rijk cultureel leven voor iedereen in Nederland. Dit is belangrijk omdat cultuur kleur geeft aan het leven van mensen en omdat cultuurproductie, -beoefening en -beleving bijdragen aan de brede welvaart in Nederland. 

De Raad voor Cultuur wil cultuur toegankelijker maken door:

  • Te zorgen voor voldoende cultuuraanbod in elke regio door de financiering evenwichtiger te verdelen over alle regio’s en hier extra geld voor uit te trekken. Nu verschilt per regio te veel welke culturele voorzieningen er zijn, wat daar is te zien, te horen, te beleven en welke mogelijkheden voor cultuurparticipatie er zijn. De cultureel sterke regio’s worden steeds sterker, terwijl in andere regio’s de kansen en voorzieningen juist afnemen. 
  • Verbreden naar verschillende soorten makers, culturele organisaties en soorten cultuur. Delen van het culturele veld zijn nu nog ondervertegenwoordigd, bijvoorbeeld omdat de genres waarin ze werkzaam zijn, of de manier waarop ze werken of zich organiseren, niet in het huidige systeem passen.
  • Te werken aan de vitaliteit van de sector door cultuureducatie stevig te verankeren in en rond school, de financiering voor talentontwikkeling consistenter te maken en meer verbinding tot stand te brengen tussen amateurs en professionals.
  • Minder administratieve druk voor makers en culturele organisaties door de manier waarop zij moeten aanvragen en verantwoording afleggen, te verlichten.

Voorstellen voor verandering: 

  • Kom tot een ‘Kaderwet cultuur’ en veranker daarin de zorg van het Rijk, provincies en gemeenten voor cultuur.
  • Breng de hele financiering vanuit de rijksoverheid onder bij 1 rijksfonds, met daarbinnen afdelingen met een provincie als werkgebied (en Caribisch Nederland) om alle regio’s vanuit cultuurbeleid aandacht te geven. De Raad voor Cultuur ‘nieuwe stijl’ zal dan niet meer adviseren over subsidieaanvragen, maar wel over de kaders en het beleid. 
  • Hanteer brede begrippen van kunst en kwaliteit waarbij het bestaande aanbod wordt gekoesterd en het nieuwe wordt omarmd. 
  • Verhoog het budget structureel met 200 miljoen euro per jaar.  

Samen met de sector verder uitwerken
In aanloop naar de invoering van een nieuw stelsel per 1 januari 2029 is nog veel uitwerking nodig. De raad adviseert de regering om de sector verder te betrekken en zo de creativiteit van makers en van culturele organisaties te benutten. (bron: Raad voor Cultuur, 2024)

Documenten